Waaks, maar rustig en trouw

Eerlijk gezegd: “Het viel wat tegen”. Tussen kerst en de jaarwisseling berichtten vrienden over hartverwarmende aantallen Kollen in Blokhoven met daartussen afgelezen kleurringen die interessante levenslopen onthulden. De lucht was die dagen een beetje vorstig blauw. Zelfs met een koortsig hoofd op de bank was mijn verlangen naar buiten niet weg te cijferen. Nu is het winderig, mistig en grijs. Ik treft een goeddeels lege polder aan. Slechts een 350 Kolganzen vind ik en mijn hoop is uiteindelijke gevestigd op de Zuwedijk. Daar houden de Toendrarietganzen zich tenminste aan de met hen afgesproken aanwezigheid en het is er stil. Dat past wel bij het karakter van deze ganzen; veel rustiger dan dat van Kolganzen, die zelden echt stil zijn. Hooguit zie je een korte schermutseling, na het binnen vallen van een nieuw groepje, om even de rangorde vast te stellen

02-01-20 Schalkwijk, polder Blokhoven - Zuwedijk; Toendrarietganzen.

Een Sperwerman schiet laag over het weiland naar een heiningpaal en laat zich aardig bekijken. Voor mij jaagt een Grote zilverreiger op muizen. Ik zie hem reageren op “iets” achter hem dat de Veldmuis verraadt die even later in z’n snavel wordt doodgeknepen.

 

Groepsgrootte (>10) van Toendrarietganzen jan 2014 - jan 2020

De Rietganzen zitten rustig in het gras, sommige met hun kop in de veren, maar steeds is er één vogel die op mij blijft letten. Gegeven de bewegingen die ik de natuur de laatste jaren zie maken, ben ik blij dat ze hier gewoon weer zijn. Ik weet eigenlijk niet beter. Een enkele Rietgans of een gezinnetje zie ik nog wel eens elders in de polder, maar eind november verschijnt hier aan de Zuwedijk het eerste groepje. In de jaren 2014 tot nu heb ik hun aantallen nauwkeurig bij gehouden op waarneming.nl. In loop van de winter zag ik de aantallen soms oplopen tot max. 710 vogels. De 57 vogels die ik nu (in januari !!) turf roepen dan ook wat ongerustheid op: “Effect van het vuurwerk of van de jagers die op oudejaarsdag de polder leeg hebben gedreven? Een agrariër die z’n geduld heeft verloren? Waar is de rest gebleven?

Locatie groepen (>10) van Toendrarietganzen, jan 2014 - jan 2020

In de late namiddag fiets ik over de Goyer- en Kanaaldijk-Z door naar huis, rijd nog even het Marckenburgsche pad op en verdraaid: Ganzen !! 353 Toendrarieten tel ik er. Voeg daarbij het feit dat ze hier ook  regelmatig zaten in de jaren dat ik mijn waarnemingen alleen op papier registreerde en dan klopt mijn wereld weer een beetje.

Alle teksten en foto's ©Sjerp M. Weima 2014 - 2020.

Uitdagende Plevieren

Kleine plevier (man).

Het mooiste aan onopvallende vogels is het moment waarop ze hun aanwezigheid aan je kenbaar maken. Zoals,  bij wijze van voorbeeld, bij Kleine plevieren het geval kan zijn. Ik sta naar een paar broedverdachte Kieviten te kijken op een wel erg kaal terrein en er sprinten bruingrijze pleviertjes ter grootte van een zanglijster door mijn beeld. Ze zijn moeilijk te volgen met de scoop, laat staan wanneer je daar een camera op zet. Zeker in het voorjaar, wanneer ze baltsen. Dat gedrag heb ik nog niet goed kunnen duiden. Het ziet er vrij ongeorganiseerd uit wanneer meerdere pleviertjes roepend en met opgezette veren achter elkaar aan rennen. De baltsvlucht is erg kenmerkend en opvallend luidruchtig. Die heeft wel iets weg van die van de Grutto, maar vanwege de geringe hoogte waarop het spektakel wordt uitgevoerd, ook iets van de verwante Kievit. Ze zijn daarbij behoorlijk luidruchtig, grote kans dat ze juist daardoor voor het eerst hun aanwezigheid aan je kenbaar maken.
(Deze serie is in groter formaat te bekijken door op een foto's te klikken).

Kleine plevier maakt zich dik.

Er zaten meerdere  broedparen en het duurde een tijdje voordat ik door had wie waar thuis hoorde. Het gedrag rond een beginnend legsel was heel herkenbaar; typisch kievit eigenlijk: Steeds in de buurt van het nest, soms even zitten, dan weer een klein stukje weglopen en regelmatig steentjes en strootjes naar het nestkuiltje gooien. Beide legsels die ik vond gingen helaas verloren. Het eerste werd verlaten doordat er drie dagen in de directe omgeving werd gewerkt het andere zal zijn opgepeuzeld; dader(s) onbekend. Kleine plevieren staan erom bekend dat ze gevoelig zijn voor verstoring.

Beginnend legsel Kleine plevier

Kwam ik onbedoeld te dicht in de buurt van een nest dan probeerden de oudervogels me weg te lokken door de gewonde vogel uit te hangen; wegwezen.

Afleidgedrag van Kleine plevier

Gelukkig zijn er zeker ook legsels uitgekomen, want er liepen ouders met kuikens rond. In aanvang minuscule beestjes; maatje dubbele hommelkoningin, veel groter zijn ze niet. Die moeten reuze kwetsbaar zijn voor rovers en de elementen.

Kuiken Kleine plevier; niet beeldvullend te krijgen; veel te klein.

Een van de oudervogels fungeert dan ook continue als veilige haven en blijft op een vaste plaats zitten. Met regelmaat zie ik zo’n kuikentje zich onder de veren van de ouder wurmen om na een tijdje weer opgewarmd op weg te gaan; op eten uit. Zo klein als ze zijn, zo razendsnel kunnen ze lopen. Man en vrouw wisselen het bebroeden van hun kuikens af met foerageren op een ander perceel:

Even opwarmen bij een ouder (vrouwtje) om ..

...na het wegwerken van de kreukels..

....weer aan de slag te kunnen gaan.

Het mannetje heeft de zorg over genomen.

Het was niet goed mogelijk de broedsels lang te volgen. Na een paar honkvaste dagen leken ze plots van de aardbodem verdwenen. Waren ze dan verkast of gesneuveld? Ik weet dan ook niet wat het succes van de respectievelijke paartjes is geweest. Wat ik wel weet is, dat er in de loop van juli steeds meer Kleine plevieren in jeugdkleed opdoken.

De subtiele schoonheid van een Kleine plevier in jeugdkleed.

Ze kwamen me nog sneller en ongeduriger voor dan de volwassen vogels. Hun verse verenkleed vertoont bijna geen contrast, maar is op een subtiele manier erg mooi. Uitdagende beestjes waar ik meer van zou willen weten......

Kleine plevier trekt een sprintje. Probeer die maar eens te volgen.

Deze serie is in groter formaat te bekijken door op een foto te klikken.

 

Alle teksten en foto's ©Sjerp M. Weima 2014